Zmiana czasu a zdrowie

W najbliższy weekend, w nocy z soboty na niedzielę, czeka nas zmiana czasu z zimowego na letni. Przestawienie zegarków oznacza godzinę snu mniej. Takie działanie stosowane jest w niemal 70 krajach na świecie i motywowane głównie względami ekonomicznymi, np. oszczędzaniem energii. Jednak coraz częściej zwraca się uwagę na niekorzystny wpływ zmiany czasu na funkcjonowanie organizmu człowieka. Mimo, że większości z nas przystosowanie się do zmiany czasu nie przysparza trudności, to dla osób bardziej wrażliwych, cierpiących na bezsenność, choroby serca i krążenia lub zaburzenia psychiczne, może okazać się bardzo uciążliwe. Za zachowanie właściwego rytmu dobowego w naszych organizmach odpowiada podwzgórze, dzięki któremu temperatura ciała delikatnie rośnie wieczorem powodując senność, a spada wczesnym rankiem, ułatwiając obudzenie się. Wraz ze zmianą czasu zmienia się również ciśnienie krwi, praca serca i mózgu. Dodatkowo każda modyfikacja pory wstawania zaburza pracę gospodarki hormonalnej, a przystosowanie się organizmu do nowego planu dnia może trwać nawet tydzień.

Wiosna z przesileniem

Choć aura za oknem wcale nie sugeruje zmiany pory roku, dziś świętujemy pierwszy dzień wiosny. Z zimowego snu budzi się nie tylko przyroda, ale także nasze organizmy. Niestety nie zawsze reagują one pozytywnie na kalendarzowe i atmosferyczne zmiany. Efektem może być tak zwane przesilenie wiosenne. Składa się na nie zespół niedogodności, które odczuwamy na przełomie zimy i wiosny. Typowe dolegliwości to permanentne zmęczenie, złe samopoczucie, apatia i senność. Często zdarzają się również problemy z koncentracją, rozdrażnienie, brak energii, a także przeziębienia. Przesilenie wiosenne wpływa na naszą kondycję zarówno fizyczną, jak i psychiczną. U osób wrażliwych na zmiany atmosferyczne, tzw. meteopatów, można zaobserwować nawet przejściowe stany depresyjne. Ich źródłem jest zazwyczaj gwałtowne zwiększenie się bodźców zewnętrznych: większa ilość światła słonecznego, kolorów, dłuższy dzień. Wpływają one negatywnie na ospały po zimie organizm. Poważne problemy zdrowotne wynikające ze zmiany pór roku mogą dotknąć także osoby cierpiące na reumatyzm i schorzenia sercowo-naczyniowe związane z krążeniem, małe dzieci oraz osoby uzależnione, dla których każda najmniejsza zmiana jest związana z lękiem i ogólnym złym stanem psychicznym.

Narkomani miłości

W dniach 11-17 marca 2013 obchodzony jest Światowy Tydzień Mózgu (Brain Awareness Week). Wydarzenie ma na celu popularyzowanie najnowszych badań dotyczących mózgu i układu nerwowego, a także wiedzy z zakresu psychologii i higieny umysłowej. Wykłady oraz warsztaty odbywają się na uniwersytetach m.in. w Poznaniu, Warszawie, Katowicach czy Gdańsku. Natomiast w Krakowie zaplanowano panel dyskusyjny dotyczący uzależnień. W jego ramach poruszony zostanie ciekawy temat uzależnienia od drugiej osoby (uzależnienia interpersonalnego) w kontekście innych rodzajów uzależnień. 

Uzależnienie interpersonalne to patologiczna zależność od partnera, w której uzależniony traci swoją samodzielność, całkowicie koncentruje swoje myśli i postępowanie na drugiej osobie. Tego typu zatracenie się jest współcześnie coraz powszechniejszym problemem. Dzieje się tak z dwóch przyczyn - pierwszą są zmiany kulturowe niosące kryzys wartości, który z kolei skutkuje brakiem poczucia bezpieczeństwa. Ten niedobór zastępowany jest desperackim szukaniem stabilności i oparcia w innych ludziach. Drugą przyczyną są natomiast predyspozycje psychopatologiczne, mające źródło w dzieciństwie. Osoby mające trudności z zaakceptowaniem siebie i własną samooceną często w okresie dzieciństwa odczuwały niedobór miłości i akceptacji. Wynosząc z domu rodzinnego patologiczne wzorce relacji z rodzicem płci przeciwnej, szukają w dorosłym życiu jej odpowiednika. Przykładami takich relacji są nadmierna kontrola matki czy protekcjonalność ojca względem córki. Wzorce te są przenoszone na partnera, narzucając rodzaj więzi, w której uzależniony czuje komfort i pewność. Deficyt emocjonalny ludzi podatnych na tego typu zależność, powoduje także, że dobierają sobie oni partnera na zasadzie przeciwieństwa. Dzięki temu uzupełniają braki w pewnej sferze swojej osobowości. Tego typu uzależnienie dotyka najczęściej osób o niskim poczuciu własnej wartości, wrażliwych oraz poszukujących spełnienia w miłości. To uczucie ma rekompensować niedostatek wartości na innych płaszczyznach. 

Polka idealna oczami mężczyzny

Opisując wyniki badania „Polki same o sobie”, postanowiłem przyjrzeć się temu wizerunkowi współczesnej kobiety z innej perspektywy. Eksperci sprawdzili, jaki portret kobiety idealnej malują mężczyźni. Jakie cechy osobowości, charakteru oraz wyglądu Polacy uważają za pożądane, a jakich nie są w stanie zaakceptować? Pokazuje to badanie „Raport Ciekawości Redd’s 2012”, w którym udział brali jedynie mężczyźni. 

Ważnym elementem wizerunku perfekcyjnej kobiety jest jej inteligencja, na którą wskazało 58% panów. Poczucie humoru ceni sobie 39% badanych, o seksapilu wspomniał co trzeci, a o kobiecości - co piąty Polak. Za nieakceptowalne zachowania 86% mężczyzn uznaje przeklinanie, a 91% częste zmiany partnerów. Aż 93% ankietowanych panów nie toleruje nadużywania alkoholu przez kobiety. Jednocześnie mężczyźni wykazują dosyć tradycyjne podejście do roli kobiet w związku. Idealna kobieta to według 86% ankietowanych panów taka, która nie głosi feministycznych poglądów. Ponad 60% z nich nie pozwoliłoby zapłacić wybrance rachunku w restauracji, a niemal 80% nie akceptuje samotnych wyjść na imprezę. Jednocześnie badanie obala stereotypy wskazując, że mężczyźni nie czują się dobrze podczas długiej rozłąki z partnerkami. Współżycie znalazło się na drugim miejscu, przegrywając z poczuciem bliskości, za którym tęskni 70% badanych. Brakuje im także towarzystwa i rozmowy. 

Polacy leczą się (sami) u doktora Google

Jak wynika z raportu „Pacjenci w sieci 2012”*, aż 88% Polaków szuka informacji na temat zdrowia, chorób czy leków przede wszystkim w Internecie. Dopiero na drugim miejscu wskazywani są lekarze i służba zdrowia (73% badanych). Raport przygotowany został w odpowiedzi na alarmujące badania z 2010 roku, które wykazały, że 53% osób zażywając nowy lek, nie konsultowało tego ze specjalistą, 17% badanych nie przestrzegało zaleconej ilości lub okresu dawkowania leku, a co 20 Polak przyjmował lek bez recepty wbrew zaleceniom specjalisty. 

Problemu nie należy bagatelizować. Badanie wskazuje, że tylko w 2011 roku Polacy wydali na leki 26,2 mld zł, z czego ponad połowę stanowiły leki OTC (Over The Counter) – wydawane bez recepty lekarza, np. środki przeciwbólowe lub na przeziębienie. Są one łatwe do nabycia, chociażby na stacjach benzynowych czy w supermarketach, a informacji o ich właściwościach i zastosowaniu dostarczają setki stron internetowych. Wśród ich użytkowników najliczniejszą grupę stanowią osoby młode, w wieku 24-34 lat, często kobiety.

Polka dba o rodzinę, o zdrowie… czy zawsze?

Na piedestale stawiają rodzinę i to ona najbardziej je uszczęśliwia. W pracy najbardziej cenią bezpieczeństwo finansowe, stabilność oraz dobrą atmosferę, a sprawianie sobie małych przyjemności zwiększa ich zadowolenie z życia. Jednak współczesne Polki coraz częściej nie pełnią już roli tradycyjnej gospodyni domowej. 

Jak pokazuje badanie „Polki same o sobie”*, kobiety myślą także o własnych potrzebach oraz celach, do których osiągnięcia będą dążyć. Dla większości z nich priorytetem jest pełnienie roli gospodyni domowej oraz dobrej matki – tę odpowiedź wybrało 56% Polek. Z kolei niemal co trzecia jako najwyższą wartość wskazuje dbanie o siebie oraz własną atrakcyjność. Badanie wskazuje także, że wciąż ponad dwie trzecie kobiet wykonuje wszystkie obowiązki związane z prowadzeniem domu oraz wychowywaniem dzieci. 

Świat w depresji

Depresję określa się często jako zaburzenie nastroju lub pogorszenie samopoczucia. Brzmi niewinnie, prawda? Tymczasem została ona uznana przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) za czwarty najpoważniejszy problem zdrowotny na świecie. O skali choroby świadczy coraz większa liczba zachorowań. Eksperci przewidują, że do roku 2020 depresja znajdzie się na drugim miejscu, zaraz po schorzeniach układu krążenia. 

Lekarze szacują, że na depresję choruje obecnie ponad 120 milionów ludzi na świecie. Co roku około 500 tysięcy z nich umiera w wyniku prób samobójczych. W Europie dochodzi do 200 tysięcy takich przypadków rocznie. Według specjalistów ponad 80% ofiar samobójstw sygnalizuje swoje zamiary lekarzom lub bliskim. Pozostali najczęściej ukrywają chorobę w obawie przed wykluczeniem społecznym lub bagatelizują ją uznając, że prędzej czy później minie jak zły nastrój. W Polsce rocznie dochodzi do blisko sześciu tysięcy prób samobójczych w ciągu roku. Zdaniem specjalistów około pół miliona Polaków cierpi na depresję, ale tylko połowa jest diagnozowana i poddaje się specjalistycznej terapii.